සුසීම ජාතකය

සුසීම ජාතකය

ඈත අතීතයේ, ඉන්දියාවේ මේඝවර්ණ නම් මහා රාජධානියක් විය. එහි රජු වූයේ ශ්‍රද්ධාවන්ත, ධර්මිෂ්ඨ සුසීම රජුය. රජුට සිටියේ සුසීම නම් වූ අග්‍ර උපදේශකයෙකි. ඔහු කෙතරම් ඥානවන්ත, යහපත් ගතිගුණ ඇති අයෙක්ද යත්, රජුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස පවා බොහෝ දෙනා සැලකූහ. සුසීම උපදේශකයාගේ බිරිඳ වූයේ සුසිමා නම් වූ තැනැත්තියයි. ඇය ද ස්වාමියාගේ ගුණයන්ට සමානව, ධර්මිෂ්ඨ, කාරුණික, සත්‍යවාදී ස්ත්‍රියකි. ඔවුන් දෙදෙනාම පරමාදර්ශී යුවළක් විය.

එක් දිනක්, සුසීම රජුගේ රාජ සභාවේදී, රජු සිය උපදේශකයා වෙත හැරී මෙසේ විමසීය. “හේ උපදේශකය, ඔබගේ ඥානය, ගුණ යහපත්කම, සහ රාජ්‍ය පාලනය පිළිබඳ ඔබගේ දැක්ම අගයනාසුළුය. ඔබ මේ රාජ්‍යයේ අනුප්‍රාප්තිකයා වුවහොත්, එය සැබවින්ම භාග්‍යයකි. එහෙත්, මට එක් සැකයක් ඇත. ඔබගේ භාර්යාව වන සුසිමා ද ඔබගේ ගුණාංගයන්ට සමානද? ඇය ද රාජ්‍ය පාලනයට සුදුස්සක්ද?”

සුසීම උපදේශකයා රජුගේ ප්‍රශ්නය අසා මඳක් කල්පනා කරමින්, සිනහවකින් මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය. “මහරජාණෙනි, මාගේ බිරිඳ වන සුසිමා, මාගේ ගුණාංගයන්ට කිසිසේත් දෙවැනි නැත. ඇය ධර්මිෂ්ඨකමින්, සත්‍යවාදීකමින්, කාරුණිකකමින්, සහ විනීතකමින් මා අභිබවා යන අවස්ථා ද ඇත. රාජ්‍ය පාලනයට ඇය මෙන්ම සුදුස්සෙක් ද නැත.”

රජුට මෙම පිළිතුර අසන්නට ලැබුණු විට, ඔහුගේ සිතේ ඊර්ෂ්‍යාවක් උපන්නේය. ඔහු සිතුවේ, “මෙය මාගේ උපදේශකයාගේ අහංකාරයකි. ඔහු තමාගේ බිරිඳ මෙතරම් උසස් කොට සලකන්නේ නම්, ඔහු මාගේ රාජ්‍යයට ද තර්ජනයක් විය හැකිය.” මේ අන්දමින් රජුගේ සිතේ අසහනයක් ඇතිවිය.

දින කිහිපයකට පසු, රජු සුසීම උපදේශකයා කැඳවා මෙසේ කීය. “හේ උපදේශකය, මට එක් අභියෝගයක් ඇත. ඔබ සහ ඔබගේ බිරිඳ, මේ රාජ්‍යයේ සිටින දක්ෂතම රචකයින් දෙදෙනෙකු සමඟ තරඟයකට සහභාගී විය යුතුය. ඒ, එක් එක් කෙනෙකු විසින් හොඳම රචනාවක් ඉදිරිපත් කළ යුතුය. කවුද දක්ෂතමයා, කවුද දුර්වලයා, එයින් ඔප්පු වනු ඇත.”

සුසීම උපදේශකයා රජුගේ ඉල්ලීම පිළිගත්තේය. ඔහු සිය බිරිඳ වෙත ගොස්, රජුගේ අභියෝගය ගැන පැවසීය. සුසිමා ස්වාමියාගේ කීම අසා, කිසිදු පැකිලීමකින් තොරව, “ස්වාමීනි, මම සූදානම්. අප දෙදෙනාම අපගේ උපරිමයෙන් කටයුතු කරමු.”

දෙවන දිනයේ, රජුගේ සභාවේදී, රචනා තරඟය ආරම්භ විය. රජු විසින් නියම කරන ලද මාතෘකාව වූයේ, “සත්‍යයෙහි බලය” යන්නයි. රාජ්‍යයේ සිටින දක්ෂතම රචකයින් දෙදෙනා, සුසීම උපදේශකයා සහ සුසිමා, සිය දැනුම, බස, සහ සිතුවිලි සියල්ල යොදවා රචනා ලිවීම ආරම්භ කළහ.

සුසීම උපදේශකයා, සිය ඥානය හා අත්දැකීම් මත පදනම්ව, සත්‍යයෙහි බලය පිළිබඳ විචිත්‍රවත් රචනාවක් ලිවීය. ඔහු සත්‍යයෙහි අනුසස්, එයින් ලැබෙන ජයග්‍රහණය, සහ අසත්‍යයෙහි විනාශය පිළිබඳ විස්තර කළේය. ඔහුගේ රචනාව ඉතා උසස් විය.

අනෙක් අතට, සුසිමා, සිය හදවතින් හා විශ්වාසය මත පදනම්ව, සත්‍යයෙහි බලය පිළිබඳ රචනාවක් ලිව්වාය. ඇයගේ රචනාවේ, සත්‍යය යනු දෙවියන්ගේ ආශිර්වාදය, එයින් සමාජයට ලැබෙන සාමය, සහ අසත්‍යයෙහි අඳුරු පැතිකඩ පිළිබඳව ඇය විස්තර කළාය. ඇයගේ බස මෘදු වුවත්, එය හදවතට කාවදින සුළු විය.

රචනා දෙකම අවසන් වූ පසු, රජු විසින් පත් කරන ලද විනිශ්චය මණ්ඩලය වෙත භාර දෙන ලදී. විනිශ්චය මණ්ඩලය රචනා දෙකම පරිස්සමෙන් කියවා, ගැඹුරින් විමසා බැලීය. රජු ද ඉතා උනන්දුවෙන් බලා සිටියේය.

විනිශ්චය මණ්ඩලය සිය තීරණය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. “මහරජාණෙනි, මෙම රචනා දෙකම අති උසස්ය. එහෙත්, සුසිමාගේ රචනාව, එහි සරල බව, මෘදු බස, සහ ගැඹුරු විශ්වාසය නිසා, අපගේ හදවතට වඩාත් සමීප විය. එය සත්‍යයෙහි බලය පිළිබඳ සැබෑ අරුත ඉතා පැහැදිලිව ප්‍රකාශ කරයි. සුසීම උපදේශකයාගේ රචනාව ද ඉතා උසස් වුවත්, එය ඥානයට වඩා බසට මුල් තැන දී ඇත.”

මෙය ඇසූ රජුගේ සිතේ වූ ඊර්ෂ්‍යාව තවත් වැඩි විය. ඔහු සිතුවේ, “මගේ උපදේශකයා පරාදයි. ඔහුගේ බිරිඳ ඔහුට වඩා උසස්ය. මම කුමක් කළ යුතුද?”

රජු ඊට පසු සුසීම උපදේශකයා වෙත හැරී මෙසේ කීය. “හේ උපදේශකය, ඔබගේ බිරිඳ සැබවින්ම ඔබ අභිබවා ගියාය. නමුත්, මට තවත් එක් අභියෝගයක් තිබේ. ඔබ දෙදෙනාම, මේ රාජ්‍යයේ සිටින ශ්‍රේෂ්ඨතම මූර්ති ශිල්පීන් දෙදෙනෙකු සමඟ තරඟයකට සහභාගී විය යුතුය. ඒ, එක් එක් කෙනෙකු විසින් හොඳම මූර්තියක් නිර්මාණය කළ යුතුය.”

සුසීම උපදේශකයා රජුගේ ඉල්ලීම ද පිළිගත්තේය. ඔහු යළිත් සිය බිරිඳ වෙත ගොස්, මෙම නව අභියෝගය ගැන පැවසීය. සුසිමා, කිසිදු බියකින් හෝ පසුබට වීමකින් තොරව, “ස්වාමීනි, මම සූදානම්. අප දෙදෙනාම අපගේ උපරිමයෙන් කටයුතු කරමු.”

දින කිහිපයකට පසු, මූර්ති ශිල්පීන්ගේ තරඟය ආරම්භ විය. රජු විසින් නියම කරන ලද මාතෘකාව වූයේ, “ධර්මයෙහි ස්වරූපය” යන්නයි. සුසීම උපදේශකයා සහ සුසිමා, සිය අත්දැකීම්, දැනුම, සහ භක්තිය යොදවා මූර්ති නිර්මාණය කළහ.

සුසීම උපදේශකයා, ධර්මයෙහි ස්වරූපය විස්තර කරමින්, ඉතා සුන්දර, ශෛලියෙන් යුත් මූර්තියක් නිර්මාණය කළේය. ඔහු ධර්මයෙහි සංකීර්ණ ස්වරූපය, එහි විවිධ පැතිකඩ, සහ එයින් ලැබෙන ආධ්‍යාත්මික සැනසීම නිරූපණය කළේය.

අනෙක් අතට, සුසිමා, ධර්මයෙහි සරල බව, එහි කරුණාව, සහ එයින් ලෝකයට ලැබෙන ශාන්තිය නිරූපණය කරමින්, ඉතා අලංකාර, සන්සුන් මූර්තියක් නිර්මාණය කළාය. ඇයගේ මූර්තියෙහි, ධර්මය යනු සාමයේ, ප්‍රඥාවේ, සහ මානුෂීයත්වයේ සංකේතයක් විය.

මූර්ති දෙකම නිම වූ පසු, රජු විසින් පත් කරන ලද විනිශ්චය මණ්ඩලය වෙත භාර දෙන ලදී. විනිශ්චය මණ්ඩලය මූර්ති දෙකම පරිස්සමෙන් පරීක්ෂා කළ අතර, රජු ද කුතුහලයෙන් බලා සිටියේය.

විනිශ්චය මණ්ඩලය සිය තීරණය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. “මහරජාණෙනි, මෙම මූර්ති දෙකම අති දක්ෂ නිර්මාණ වේ. සුසීම උපදේශකයාගේ මූර්තිය, ධර්මයෙහි සංකීර්ණ ස්වරූපය ඉතා විස්තරාත්මකව නිරූපණය කරයි. එහෙත්, සුසිමාගේ මූර්තිය, ධර්මයෙහි සැබෑ ආත්මය, එනම් කරුණාව, සාමය, සහ සරල බව ඉතා අලංකාරව ප්‍රකාශ කරයි. එය අපගේ හදවතට ධර්මයෙහි සැබෑ අරුත ගෙන එයි. එබැවින්, සුසිමාගේ මූර්තිය, ධර්මයෙහි ස්වරූපය පිළිබඳ අපගේ අදහසට වඩාත් සමීපය.”

මෙය ඇසූ රජුගේ ඊර්ෂ්‍යාව මුදුනටම නැග්ගේය. ඔහු සිතුවේ, “මගේ උපදේශකයා මේ තරඟය ද පරාදයි. ඔහුගේ බිරිඳ මා අභිබවා යයි. මම කුමක් කළ යුතුද? මට ඇයව පරාද කිරීමට කිසිදු ක්‍රමයක් නැද්ද?”

රජු, සිය ඊර්ෂ්‍යාව සහ අසහනය දරාගත නොහැකිව, සුසීම උපදේශකයා වෙත හැරී මෙසේ කීය. “හේ උපදේශකය, ඔබගේ බිරිඳ සැබවින්ම ඔබ අභිබවා ගියාය. නමුත්, මට තවත් එක් අභියෝගයක් තිබේ. ඔබ දෙදෙනාම, මේ රාජ්‍යයේ සිටින දක්ෂතම ගායකයින් දෙදෙනෙකු සමඟ තරඟයකට සහභාගී විය යුතුය. ඒ, එක් එක් කෙනෙකු විසින් හොඳම ගීතයක් ගැයිය යුතුය.”

සුසීම උපදේශකයා, රජුගේ මෙම අමුතු ඉල්ලීම ද ඉවසා, සිය බිරිඳ වෙත ගොස්, මෙම නව අභියෝගය ගැන පැවසීය. සුසිමා, කිසිදු පැකිලීමකින් තොරව, “ස්වාමීනි, මම සූදානම්. අප දෙදෙනාම අපගේ උපරිමයෙන් කටයුතු කරමු.”

ගායන තරඟය දවස උදාවිය. රජු විසින් නියම කරන ලද මාතෘකාව වූයේ, “ආදරයෙහි මිහිර” යන්නයි. සුසීම උපදේශකයා සහ සුසිමා, සිය හදවතේ ස්වරය, ආදරයෙහි ගැඹුර, සහ එයින් ලබන සතුට නිරූපණය කරමින් ගීත ගැයූහ.

සුසීම උපදේශකයා, සිය මිහිරි ස්වරයෙන්, ආදරයෙහි විවිධ පැතිකඩ, එහි ආශාව, එහි සතුට, සහ එහි වේදනාව පිළිබඳව ගීතයක් ගැයීය. ඔහුගේ ගීතය ඉතා අලංකාර විය.

අනෙක් අතට, සුසිමා, සිය සිතෙහි ඇති සැබෑ ආදරය, එහි පාරිශුද්ධත්වය, සහ එයින් ලෝකයට ලැබෙන සාමය පිළිබඳව ගීතයක් ගැයුවාය. ඇයගේ ගීතය, ආදරය යනු යහපත්කම, කරුණාව, සහ අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය බව ප්‍රකාශ කළේය. ඇයගේ ස්වරය, සන්සුන් වුවත්, එය සවන් ගන්නා සියලු දෙනාගේ හදවතට සැනසීමක් ගෙන ආවේය.

ගීත ගායනා අවසන් වූ පසු, විනිශ්චය මණ්ඩලය තීරණය කළේය. “මහරජාණෙනි, මෙම ගීත දෙකම අති මිහිරි ය. සුසීම උපදේශකයාගේ ගීතය, ආදරයෙහි විවිධ ස්වරූපයන් ඉතා චිත්තාකර්ෂණීයව නිරූපණය කරයි. එහෙත්, සුසිමාගේ ගීතය, ආදරයෙහි සැබෑ අරුත, එනම් පාරිශුද්ධ, නිර්මල, සහ සදාකාලික ආදරය ඉතා පැහැදිලිව ප්‍රකාශ කරයි. එය අපගේ හදවතට ආදරයෙහි සැබෑ අරුත ගෙන එයි. එබැවින්, සුසිමාගේ ගීතය, ආදරයෙහි මිහිර පිළිබඳ අපගේ අදහසට වඩාත් සමීපය.”

මෙය ඇසූ රජු, සිය ඊර්ෂ්‍යාව හා අසහනය දරාගත නොහැකිව, සිහිසුන්ව බිම ඇද වැටුණේය. ඔහුට වැටහුණේ, ඔහු කොතරම් ඊර්ෂ්‍යාවෙන් හා අන්ධ වී සිටියේද කියා. ඔහුට වැටහුණේ, ඔහුගේ උපදේශකයාගේ බිරිඳ, ඔහුගේ ඥානය, ගුණ යහපත්කම, සහ ආධ්‍යාත්මික නායකත්වය අතින් ඔහුට වඩා බොහෝ සෙයින් උසස් බවය.

රජු සිහිය ලැබූ පසු, ඔහු සුසීම උපදේශකයා සහ සුසිමා වෙත හැරී, කඳුළු සලමින් මෙසේ කීය. “හේ උපදේශකය, හේ සුසිමා, මම ඔබ දෙදෙනාටම සමාව අයදිමි. මගේ ඊර්ෂ්‍යාව මාව අන්ධ කළා. ඔබ දෙදෙනාගේ ගුණ, ඥානය, සහ යහපත්කම ඉදිරියේ, මම ඉතා කුඩා බවක් දැනෙමි. මම පිළිගන්නෙමි, සුසිමා, ඔබ මට වඩා බොහෝ උසස් බව. ඔබ මට මඟ පෙන්වා දුන්නා, ඊර්ෂ්‍යාවෙන් මිදී, සැබෑ ධර්මයෙහි මාර්ගය අනුගමනය කළ යුතු බව.”

එතැන් සිට, සුසීම රජු, සුසීම උපදේශකයාගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ, ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් ගෙන ගියේය. සුසිමා, සිය ඥානය හා කරුණාවෙන්, රාජ්‍යයේ ස්ත්‍රීන්ට හා ළමයින්ට මඟ පෙන්වූවාය. රාජ්‍යය සුවපත්, සමෘද්ධිමත්, සහ ධර්මයෙහි ආලෝකය විහිදී ගිය රාජ්‍යයක් විය.

කතාවෙන් ලැබෙන ධර්මය

ඊර්ෂ්‍යාව යනු මිනිසෙකු අන්ධ කරන, විනාශ කරන මහා දුර්ගුණයක් බවත්, සැබෑ ගුණය, ඥානය, සහ යහපත්කම ඊර්ෂ්‍යාව අභිබවා යන බවත් මෙම කතාවෙන් අපට ඉගෙනගත හැකිය. සත්‍යය, ධර්මය, සහ ආදරයෙහි බලය අති මහත් බවත්, ඒවා ඕනෑම අභියෝගයක් ජය ගත හැකි බවත් මෙම ජාතකය පැහැදිලි කරයි.

බෝසතාණන් වහන්සේ බුදු බව පතා බෝසත් බවින් මේ ජාතකයෙහි සුසීම උපදේශක ලෙස උපන්නාහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය, ඥානය, සහ සත්‍යවාදී බව මෙහි නිරූපණය වේ.